podcast

Ik loop over straat en zie een statig pand, een prachtig kunstwerk, een unieke straatnaam, een opvallende plek, een oud gebouw, een bijzondere naam of een grote zwerfkei. Soms ga ik ergens naar binnen. Af en toe kom ik iemand tegen. Ook loop ik wel 's een begraafplaats op. Ik sta stil, raap het verhaal op en lees het.

Nu al 47 verhalen op bijzondere historische plekken in Twente.

Mijn podcast is o.a. te beluisteren op Spotify (klik op de foto bij één van de onderstaande afleveringen) en op Apple Podcasts.

Veel luisterplezier.

Zittend op het terras van restaurant ‘t Wapen van Markelo’ vraag ik mij af hoe het wapen van de voormalige gemeente Markelo eruit ziet. Even daarna ontdek ik in het oude gemeentehuis een prachtig kleurrijk glas-in-loodraam met dat wapen. In dit verhaal vertel ik wat er allemaal op staat en wat het betekent.

Rectum werd ooit verkozen tot ‘Meest bijzondere plaatsnaam van Nederland’. In dit verhaal portretteer ik deze mooie buurtschap.

Aan de voet van de 19,4 m. hoge stuwwal De Mekkelink liggen de Rhaanderesch en het Rhanerveld met straten genoemd naar de families Mekkelink, Fijnewever en Ossenkamp. Sinds 1297 is er het Erve Megeldinck of Mekkelink. De familie Fijnewever emigreerde in 1847 met heel veel Afgescheiden geloofsgenoten naar Amerika. Op de Ossenkamp konden ploegossen na gedane arbeid weiden. Mogelijk werden ossen hier ook vet geweid om als slachtvee verkocht te worden. En aan de flink meanderende Regge stond eeuwenlang het imposante Kasteel Rhaan.

Mümmelmann is vooral bekend van de kruidenlikeur en in ons land nauwelijks van de haas in de gelijknamige verhalenbundel van Hermann Löns (1866 - 1914). Deze succesvolle schrijver, heidedichter en natuur-beschermer genoot in mei 1912 van de prachtige grensoverschrijdende natuur in Hesingen, tussen Uelsen en Ootmarsum waar hij logeerde. Löns gaf de dieren in zijn verhalen een naam. Haas Mümmelmann is zijn beroemdste dierfiguur. Wat deze haas een keer beleefde, wordt verteld in dit verhaal.

Rond 1669 werd tussen de marken Notter-Zuna en Rijssen de Zunasche Wal aangelegd als grens. Deze wal heeft kenmerken van een landweer, zoals de (verdwenen) Sallandse Landweer tussen Deventer en Holten. Op de Borkeld is nog een landweer. Veel familienamen vinden hun oorsprong in landweren. Met de komst van het prikkeldraad verdwenen de meeste landweren. De overgebleven landweren worden nu bestempeld als erfgoed en blijven zo behouden.

Ooit was de burcht Lage een militair bolwerk om Twente te verdedigen. Tot vrijdag 17 juli 1626. Toen werd de burcht door de Staatse troepen opgeblazen. De ruïne aan de Eichenallee herinnert nog aan dit onstuimig verleden in de Heerlijkheid Lage.

Waarom hebben huizen in Almelo sinds 1909 aan de linkerkant van de straat even en aan de rechterkant oneven nummers? Deze huisnummersystematiek wijkt af van het in Europa gangbare Franse systeem. Na een hele zoektocht kwam het antwoord uit Odense in Denemarken: ‘Rasmus Modsat’ (= opzettelijk tegenovergesteld).

Dit driedelige verhaal gaat over bijzondere wereldreizigers uit Twente: Gerard uit Oldenzaal en Antoon uit Denekamp stapten in 1936 op de fiets voor een tocht naar de piramides in Egypte, Karel en zijn mùege uit Rijssen trokken in de jaren 50, 60 en 70 Europa in met de kueklkoare en Manon uit Vriezenveen maakte vanaf 2005 een reis op de trekker naar de Zuidpool.

Op de oude begraafplaats bevindt zich een opvallend groot gietijzeren grafmonument. Het is in Twente het meest bijzondere grafmonument en het is voor een heel bijzondere man, Thomas Ainsworth (Bolton Le Moors 1795 – Nijverdal 1841). Hij was dé grondlegger van de Twentse katoenindustrie.

Bij dit monument ter nagedachtenis aan het Molukse woonoord ‘Vossenbosch’ komen tijdens een weerzien verhalen over vroeger naar boven.

Op zaterdag 22 april 2023 organiseerde de Stichting De Twentse Beiaard een carill(r)ondje langs de carillons van Hengelo, Almelo, Ootmarsum en Oldenzaal. In dit muzikale verhaal enkele geluidsfragmenten.
Tot slot een gesprek met stadsbeiaardier Hylke Banning bij het carillon in de toren van de St. Plechelmusbasiliek in Oldenzaal.

Vanaf de Gouden Eeuw tot aan de Eerste Wereldoorlog kwamen elke zomer vele duizenden Duitse seizoenarbeiders met hun zeis naar Holland en Fryslan om gras te maaien en te helpen bij de hooioogst. Deze arbeidsmigranten werden Hannekemaaiers genoemd.
Over het maaien van gras met de zeis en het maaien van rogge met de zicht vertellen Bernard Knoop en Johan Veneklaas van Oogstgroep Almelo.
Sommige Hannekemaaiers werden marskramers. Zij deden goede zaken, bleven in ons land en begonnen goedlopende winkels, C&A, V&D e.a.

Vanaf 1829 werd tussen Nijverdal en Wierden de Groote Weg aangelegd. Bij hectometerpaal 39,5 woonde Hendrik van der Kolk die als rijkswegwerker het klein onderhoud aan deze weg moest doen. Harm Boom klaagde zeer over de staat van de weg toen hij in 1846 een reis van Zwolle naar uiteindelijk Enschede maakte. Terecht, want deze nieuwe weg werd intensief gebruikt. Nog steeds. Het is de verbinding tussen de economische regio's Zwolle/Kampen en Twente. De weg zal opgewaardeerd worden van N35 naar A35.

In november 1992 kwam Klazien Rotstein – van den Brink (13 maart 1919 – 5 juni 1997), landelijk bekend als Klazien uut Zalk, naar Den Ham voor een lezing voor de ouderen. In deze podcast een kleine registratie van die lezing en een interview voor de microfoon van de lokale omroep LOV.

Enthousiast geworden door het opkomend vliegverkeer in Twente bouwden Henk van der Heiden en Gerrit het Lam in 1932 een vliegtuig in de wagenmakerij van Jan Langenhof in Wierden. Helaas, of achteraf gelukkig, was de eerste proefvlucht geen succes.

Nu gaat er een Amber Alert uit als iemand wordt vermist. Hoe anders ging dat in 1947 toen twee Enschedese meisjes bij grenspaal 24 in Beuningen door Duitse commiezen werden opgepakt. Zij werden gevangen gehouden in Nordhorn en na tien dagen weer vrijgelaten.

Volgens precies ingevoerde gps-coördinaten ligt het middelpunt van Twente ten zuiden van Zenderen aan de Braamhaarsstraat in Azelo (gemeente Borne). Hier wappert de vlag van Twente, een steigerend wit ros op een rood dundoek.

Een romantisch verhaal uit de lente van 1810 dat zich afspeelt bij het Oude Veerhuis aan de Regge.

Dokter P.J. van Brakel (1874-1934) begon zijn praktijk in het hotel waar hij verbleef, liet een stijlvolle dokterswoning bouwen en trouwde met een serveerster. Naast zijn drukke praktijk begon hij met een slager en een cafébaas een turfstrooiselfabriek, richtte een melkfabriek, een boerenleenbank en een aankoopvereniging op. En tussendoor was hij ook nog politiek actief.

Eerbetoon aan schilder Berry Brugman (1915-1996) en beeldhouwster Janny Brugman - de Vries (1918-2006) uit Almelo.